سایت منابع جزوات ارشد دکتری

[مبارزه شيميائی با آفات نباتی]



دي اكسيد كربن
كربن يكي از عناصر مورد نياز گياه است . كه ميزان آن در مقايسه با ساير عناصر در حد بالايي قرار دارد و نزديك به 40% وزن ماده خشك گياه را كربن تشكيل مي دهد . كربن تنها از طريق CO2 اتمسفر تهيه مي شود و غلظت آن در هوا در حد 3/0% است يا 345 پي پي ام است . در طول روز CO2 طي عمل فتوسنتز به مصرف مي‌رسد و به دليل اينكه در طول فصول سرد سال به منظور جلوگيري از اتلاف حرارت تبادلات محيطي داخلي و خارجي گلخانه به حداقل مي رسد با كاهش مداوم غلظت گاز كربنيك روند فرايند فتوسنتز همسو با آن كاهش يافته و زماني فرا مي رسد كه گياه از رشد باز مي ايستد . در واقع در اين حالت غلظت CO2 در پايين ترين حد يا نقطه بحراني قرار داشته و براي رشد مجدد بايد به طريقي تأمين شود ، بايد در نظر داشت كه اگر اين كمبود به مدت چند روز در يك دوره كشت اتفاق افتد منجر به طولاني شدن دوره كشت و كاهش كيفيت و كميت محصول مي گردد . ابتدايي ترين روش براي جايگزين كردن CO2 مي تواند عمل تهويه باشد . يكي از روشهاي جايگزيني CO2 در محيطهاي گلخانه تزريق مصنوعي آن بوسيله دستگاههاي مولد گاز است . با توجه به اينكه تزريق زماني موثر است كه امكان عمل فتوسنتز ميسر باشد لذا بايستي در طول روز از طلوع آفتاب تا يك ساعت قبل از غروب آفتاب اين عمل صورت گيرد . دستگاههاي تهويه حين تزريق CO2 كاملاً خاموش باشد . روي همين اصل تزريق CO2 در طول فصل گرم بدليل انجام عمل تهويه به منظور كاهش درجه حرارت گلخانه ميسر نيست . و با توجه به موقعيت گلخانه و عرض جغرافيايي منطقه تزريق معمولاً بين اواخر شهريور و اوايل ارديبهشت امكان پذير است البته در روزهاي ابري و فصول سرد سال بدليل شدت نور پايين حتي با تزريق گاز كربنيك افزايش فرايند فتوسنتز عملي نيست .
نكته قابل توجه آن است كه افزايش غلظت گاز كربنيك تا ميزان ppm 2000 افزايش محصول را نيز به دنبال خواهد داشت كه البته معيار عادي و عمومي در گلخانه ها 1000 تا 15000 ppm است . افزايش درجه حرارت روزانه همراه با افزودن CO2 به محيط بسيار مفيد است و افزايش دما شبانه تأثيري به جا نخواهد گذاشت .
طبق تحقيقات و نتايج كاربردي تأمين ppm1000 گاز كربنيك در گلخانه گوجه فرنگي منجر به 48% افزايش محصول و در گلخانه خيار منجر به 23% افزايش محصول گشته است . اثر ويژه تزريق گاز كربنيك در رز كاهش تعداد شاخه هاي رويشي ، افزايش طول و وزن ساقه ، افزايش تعداد گلبرگها و كاهش طول دوره محصول دهي شده است . در مورد داودي ضخيم شدن و افزايش ارتفاع ساقه هاي گل دهنده و گلدهي زودتر و در مورد ميخك افزايش 38 درصدي محصول و نيز افزايش وزن گلها و ساقه هاي گل دهنده و جلو افتادن طول دوره گلدهي و توليد قلمه هاي با كيفيت بهتر مشاهده مي شود . روش معمول افزودن CO2 در محيط گلخانه به سوزاندن نفت و يا گازهاي طبيعي است كه بوسيله دستگاههاي مولد CO2 در گلخانه صورت مي گيرد و همانطور كه ذكر شد بايد محيط گلخانه كاملاًُ مسدود باشد .
در شرايط سوختن كامل گاز يا مايع نفتي تبديل به آب و CO2 مي شود و زماني كه CO2 به حد معيني رسيد به داخل محيط گلخانه منتشر مي شود و البته در صورت استفاده از اين دستگاههاي مولد CO2 بايستي نسبت به تنظيم صحيح آن اقدام كرد تا حتماً با شعله آبي بسوزد و در غير اينصورت بدليل ناقص سوزي منجر به توليد گازهاي مضري نظير اتيلن ، منوكسيد كربن ، پروپيلن يا بوتيلن مي شود و در صورت وجود گوگرد ، گاز SO2 ايجاد مي شود و چون محيط مرطوب است با توليد اسيد سولفوريك خسارات شديدي به گلخانه وارد مي كند . (برگ سوزي) يكي از ديگر روش هاي تأمين CO2 در گلخانه انتشار اين گاز بوسيله كپسول هاي گاز كربنيك مي باشد كه در اينصورت براي توزيع يكنواخت تر در محيط از يك فن دمنده استفاده مي شود . به طور كلي به ازاء هر صد متر مربع فضاي گلخانه 5/0 ليتر در ساعت گاز مايع و يا سوزاندن cc250 نفت خالص در هر ساعت براي اين منظور كفايت مي كند . كنترل ميزان CO2 ورودي به گلخانه نيز با استفاده از سيستم تايمر و يا سيستم هاي حساس به نور در طول روز انجام مي شود و يا حتي مي توان سيستم را طوري طراحي كرد كه موقع روشن شدن دستگاه تهويه مواد CO2 خاموش شود .
امروزه در گلخانه هاي مدرن سيستم هاي كامپيوتري دقيق مقادير CO2 را با توجه به شدت نور تنظيم مي كند درجه حرارت را در طول روز بالا مي برد (با توجه به ميزان CO2) و هنگام عمل تهويه ژنراتورهاي مولد CO2 از كار مي افتد ، همچنين افزايش رشد گياه را محاسبه و ميزان CO2 را مطابق با نياز گياه به همراه دما و نور لازم تنظيم مي‌كند
tuobayesalmas.mihanblog.com/?Cat=3