سایت منابع جزوات ارشد دکتری

کوه های البرز از شمال غرب تا جنوب غرب ایران گسترش می یابد بعلت جذب رطوبت ابرهای باران زا از نواحی غربی با مبداء دریای مدیترانه ، شرایط لازم را جهت استقرار و گسترش پوشش جنگلی به وجود آورده است .

جنگل های این ناحیه از پیرانشهر در آذربایجان غربی شروع و در امتداد رشته جبال زاگرس و بختیاری تا اطراف جهرم و فسا  در استان فارس ادامه می یابد .

طول این نوار جنگلی بیش از هزار کیلومتر و عرض آن 50 تا 100 کیلومتر است که معمولا منقطع بوده و فقط در قسمت کوه های بختیاری از پیوستگی بیشتری برخوردار می باشد .

مساحت جنگل های زاگرس در گذشته بیش از 10 میلیون هکتار بوده است و به دلیل بهره برداری بی رویه طی سالیان دراز مساحت این جنگل ها دائما سیر نزولی را پیموده است و متاسفانه این روند هنوز هم ادامه دارد . مساحت فعلی این جنگل ها در حال حاضر در حدود 5 میلیون هکتار می باشد که گونه های غالب آن بلوط ایرانی (quercus persica) می باشد و همراه با سایر گونه گونه های بلوط جنس غالب این جنگل ها را تشکیل می دهد و به همین مناسبت نیز به جنگل های بلوط غرب مشهور است .

میزان بارش سالانه در مناطق جنگلی زاگرس به طور متوسط بین 400 تا 600 میلی متر است که بیشتر در بهار و پاییز می بارد .

حداکثر میزان بارندگی سالانه در ارتفاعات زرد گوه و تونل کوهرنگ تا هزار میلی متر در سال ثبت شده است .

درجه حرارت متوسط بین 12 تا 18 درجه سانتی گراد می باشد . در قسمت های شمالی زاگرس فصل یخبندان وجود دارد و در اکثر ارتفاعات در زمستان  برف می بارد .

اقلیم كلي منطقه زاگرس یک نوع آب و هوای مدیترانه ای با زمستان سرد است . در تابستان ها فصل خشک وجود دارد و در اکثر نقاط تا 4 ماه در سال هم می رسد .

مهم ترین گونه های درختی و درختچه های جنگل های زاگرس عبارتند از :

کیکم (کرکو) ، بادام معمولی ، بادام کوهی ، بادامک ، زرشک ، آلبالو ، ارغوان ، زالزالک  سنجد ، زبان گنجشک ، گردو ، توت ، زیتون ، انار، چنار ، بلوط ، بلوط ایران و ...

 با توجه به تعداد زیادی از گونه درختی و درختچه ای که در جنگل های زاگرس وجود دارد ، درصد بالای ترکیب گونه بلوط در اکثر نقاط به صورت غالب است و می توان گفت جنس بلوط مشخص کننده سیمای ظاهری این جنگل هاست . به همین دلیل این جنگل ها اکثرا به جنگل های بلوط مشهورند .

تعداد و تنوع گونه های بلوط در قسمت های شمالی زاگرس مخصوصا کردستان بیشتر از سایر نقاط است ، در صورتیکه در قسمت های جنوبی و جنوب شرقی زاگرس فقط بلوط ایرانی ظاهر می شود .بدین جهت جنگل های زاگرس را می توان جنگل های غنی از بلوط توصیف نمود . بلوط ایرانی در قسمت های مرکزی ، جنوبی و جنوب شرقی زاگرس جامعه ی خالص بلوط ایرانی را (quercus persicae ) و تشكيل می دهد و تقریبا 5/3 میلیون هکتار از 5 میلیون هکتار جگل های زاگرسی را این جامعه تشکیل می دهد .

جامعه جنگلی دیگری که در ارتفاعات پایین تر سیمای جنگل های زاگرس راحت حفظ می کند جامعه بنه – بادامستان pistachio – amy gddetam است

چهار جامعه جنگلی به طور کلی از پایین به بالا در جنگل های زاگرس عبارتند از :

1- جامعه ارس 3200 متر

2- جامعه بلوط ایرانی 1300 متر

3- جامعه بادام – بنه

4- جامعه بادام

امروزه جنگل های زاگرس به علت قطع بی رویه و چرای مفرط غالبا به حالت مخروبه در آمده اند  بیشتر فرم شاخه زاد را تشکیل می دهند . جنگل های دانه زاد بلوط فقط در بعضی از مناطق کردستان و یاسوج یافت می شود .

چنانچه جلوی تخریب سریع جنگل های زاگرس گرفته نشود ، در آینده نزدیکی مناطق جنگلی غرب و جنوب غربی کشورمان تبدیل به کوهستان های سنگلاخی و فاقد پوشش گیاهی مناسب خواهد شد که خطر سیل و سایر عواقب را ایجاد خواهد کرد .

به طور کلی می توان گفت که احیای جنگل های زاگرس مستلزم سرمایه گذاری زیاد ، تهیه و تدوین برنامه های اصولی و منطقی همراه با وجود نیروی انسانی متخصص لازم می باشد . از نظر نیروی انسانی متخصص لازم است هرچه سریعتر نسبت به تامین آن برای مناطق کوشش به عمل آید و پیشنهاد می شود برای هر 50 هزار هکتارجنگل  حداقل یک کارشناس و ده نفر کاردان در نظر گرفت .

کلمات کلیدی: جنگل های زاگرس،کوه های البرز،مساحت جنگل های زاگرس،تعداد و تنوع گونه ها،چهار جامعه جنگلی،قطع بی رویه و چرای مفرط

فروش جزوات ارشد کلیه رشته های کشاورزی و منابع طبیعی  ۰۹۱۹۱۸۱۲۸۱۲