سایت منابع جزوات ارشد دکتری

 لوبیا سبز   Snap beans

خانواده: Leguminosae

Phaseolus spp

 از نواحی گرمسیر آمریکای جنوبی است.از قدیم کشت و کار می شده است.در این جنس گونه های متفاوت و ارقام مختلفی وجود دارد که ارقام معروف آن عبارتند ار:

لوبیا سبز پا بلند     Ph.vulgaris  var.commune

لوبیا سبز پا کوتاه                 Ph.v  var.humilis

لوبیا گل خوشه ای                    Ph.coccineus

لوبیا پهن پا بلند                          Ph.limensis

لوبیا پهن پاکوتاه   Ph.limensis  var.limenanus

لوبیا پهن شبیه لوبیا است ولی نازک و پهن است.

احتیاجات آب و هوایی:

محصول فصل گرم است و احتیاج به آب و هوای گرم و عاری از یخبندان دارد.ولی اگر هوا خیلی گرم یا بارانی باشد باعث ریزش غلافها می شود.واریته های مختلف از نظر حساسیت به آب و هوا کاملا متفاوت هستند.

ارقام و بذر:

گونه ها و ارقام بسیار متفاوت هستند.ارقام را به لحظه های مختلف می توان طبقه بندی کرد.مهم ترین آنها پابلند و کوتاهی گیاه است.

Bush beans = پاکوتاه

 Poie beans= پابلند

در ایران فقط پاکوتاه کشت می شود.پا بلند ها به علت هزینه بیشتر برای قیم و....کمتر کشت می شوند.پابلندها محصول دیرتر می دهند و دوره طولانی تری ازآنها برداشت می کنیم و در مجموع عملکرد بیشتر است.کارکردن با وسایل مکانیزه در این ارقام ممکن نیست.

علاوه بر آن از نظر رنگ غلاف هم طبقه بندی می شوند.سبز و زرد.

از لحاظ میزان الیاف.نخ داری و بی نح بودن.

از لحاظ براقی غلاف.واکس دار بودن یا کدر بودن

از لحاظ نحوه مصرف و .....طبقه بندی می شوند.

غلاف براقها به کمترین خراش و کوفتگی حساس هستند و نشان می دهند ولی اگر سالم باشندبازار پسندتر هستند.تعدادی از بیماریها مثل آنتراکتوز توسط بذر منتقل می شوند.بنابراین  از مزارع مطمئن باید خرید و از کمپانی های تولید بذر.از بذر محلی حتی الامکان استفاده نگردد.بند نباید خیلی خشک باشد چون در دستگاه کاشت خرد می شود.و لپه ها هم بصورت متفاوت آب جذب می کنند و لپه ها نصف می شوند.دو هفته قبل از کاشت در جای مرطوب حدود 60% قرار می دهیم تا بذور آب جذب کنند و بعد کشت می کنیم.

خاک و تهیه بستر:

از خاکهای شنی تا رسی کشت می شوند و به نوع خاک نیستند.ولی خاک لومی حاصلخیز با هوموس زیاد و زهکشی خوب نتیجه بهتری دارد.PH نباید کمتر از 5/5 باشد.اگر رطوبت زیادباشد و ازت هم زیاد باشد.هم عملکرد پایین می آید(شاخ و برگ اضافه).و هم تاخیر در برداشت و رسیدگی داریم.اگر بیماری های خاکزا داریم لوبیا را هر 5 سال یکبار می کاریم تا بیماری کنترل شود.خاک باید خوب نرم شود چون لپه ها بزرگ هستند و باید از خاک هم بیرون بیایند بنابراین خاک رسی زیاد مناسب نیست.

کود:

لوبیا ها واکنش زیادی به کود نشان نمی دهند.توصیه می شود مقداری کود شیمیایی برای حفظ حاصلخیزی خاک داده شود.اگر به اطلاعات خاک دسترسی نیست.مقداری متوسط کود داده می شود.اگر کود فسفر بیشتر داشته باشد بهتر است ازت زیاد داده نشود.اگر خاک ماده آلی کمی داشته باشد قبل از لوبیا کود سبز استفاده کرده و در خاک بر میگردانیم.برای لوبیا کود حیوانی توصیه نمی شود چون ازت زیادی دارد.

کاشت:

بهترین زمان برای کاشت لوبیا سبز بعد از یخبندان بهاره و گرم شدن زمین است ولی نباید خیلی دیر شود چون اگر گرم باشد در صدی از بذور سبز نمی شوند.

اگر در انبار سرد و خشک انبار کردیم نباید بذر مستقیم کاشته شود.اندازه بذور متفاوت است بنابراین میزان بذر در هکتار به اندازه و فواصل بستگی دارد.به طور متوسط 50 تا 200 کیلوگرم بذر در هکتار نیاز است.

پاکوتاه=فاصله ردیف 80 تا 90 سانتیمتر و بطور پیوسته کاشته می شود یعنی هر 5 سانتیمتر یک بذر و بعد تنک می کنیم.

پابلند=معمولا کپه ای کاشته می شود.فاصله کپه ها از هر طرف 90 تا 120 سانتیمتر فاصله دارند.

یکی از قیم ها حالت سه پایه است.و یا پای داربست بکاریم تا به آن تکیه کند.

عملیات زراعی:

نباید موقع خیس بودن شاخ و برگ و یا هنگام صبح انجام شود.چون شاخه ها ترد هستند و می شکنند و یا در اثر رطوبت بیماری منتقل شود.

کولتیواتور هنگام کوچک بودن بوته ها انجام می شود چون آسیب به شاخ و برگها و ریشه ها کمتر است.

ریشه ها نزدیک به سطح خاک هستند و ممکن است آسیب ببینند.اگر لوبیا را در زمینی بکاریم که علف هرز ندارد.و یا محصول قبلی و جینی بوده بهتر است.

آبیاری یکنواخت از فاکتورهایی است که روی عملکرد و یکنواختی رسیدن و غلافها و کیفیت آنها موثر است.کمبود رطوبت قبل یا زمان گلدهی باعث کاهش محصول می شود.

بیماریها و حشرات:

چون لوبیا سبز برای شیرینی و ترددی اصلاح شده آفات و بیماری بیشتری دارد.

بهترین کار کنترل و پیشگیری بیماریهاست.از بذور سالم-تناوب طولانی مدت استفاده کینم.پس از برداشت باقی مانده گیاه را خارج کنیم.از ارقام مقاوم استفاده کنیم.هنگام خیس بودن شاخ و برگ عملیاتی انجام ندهیم.

بیماری ها: بلایت باکتریایی-آنتراکنوز-زنگ-سفیدک درونی و موزائیک

آفات: سرخرطومی لوبیا-سوسک برگخوار لوبیا-سوسک مکزیکی لوبیا

برداشت و عملیات پس از برداشت:

واریته های پاکوتاه در مقایسه با پا بلند ها در دوره کوتاه تری رشد کامل می شود و ممکن است با چند برداشت محصول جمع آوری شود.

در پابلند ها دفعات برداشت بیشتر است.در هر حال وقتی برداشت می شود که غلاف از نظر اندازه به رشد کامل برسد ولی بذر ها خیلی کوچک باشند تا نرم باشند.

برای پاکوتاه ها برداشت مکانیکی هم امکانپذیر است ولی به ارقام اصلاح شده نیاز است تا غلاف بیشتری روی بوته باشد و اقتصادی تر باشد.

پس از برداشت باید سرد نگه داشت تا مرطوب بماند.و هنگام حمل ونقل اگر سرد باشد بهتر است چون پوسیده هم نمی شود.

ظروف بسته بندی صندوق چوبی و کارتون بهتر است.

استفاده از مطلب بالا با ذکر منبع بلامانع است.

 مطلب بالا از جزوه سبزیکاری صنعتی دانشگاه اصفهان ۵۳ صفحه (کد ۵۲/۲)  تهیه شده و بعد از تایپ در وب لاگ بروز شده است.  جزوه فوق برای فروش در فروشگاه کشاورز تنها  موجود می باشد.

با تشکر کشاورز تنها(آروین)